Toplumsal etkenler ve kişisel sorumluluk arasındaki ilişki

Yorum bırakın

Kasım 16, 2014 tarafından miraysasioglu

“Ben kendi işime bakarım, sen de kendi işine bakarsın.
Ben dünyaya senin beklentilerini yerine getirmek için gelmedim.
Sen de benim beklentilerimi yerine getirmek için gelmedin.
Sen sensin ve ben benim.
Eğer tesadüf eseri olarak birbirimizi bulursak bu çok güzel olur.
Ama bulamazsak yapacak bir şey yok.” Geştalt Duası

Perls sorumluluğun “ben” kelimesi üzerine inşa edildiğini belirtir. Buna göre sorumluluk basitçe Geştalt duasında da olduğu gibi “ben benim” demeye istekli olmaktır (akt. Harman, 1974). Peki “ben benim” felsefesine uygun yaşayabilmek, toplumsal, sosyal, kültürel birçok uyaran arasında varlığını sürdüren bireyler için söylendiği kolay mıdır?

Bu noktada Perls’in sorumluluğa vurgu yaparken, bireyin kendisini içinde bulduğu tüm durumlardan sorumlu olduğunu söylemek istemediğinin altını çizmekte fayda var. Örneğin kıtlıkta açlık çeken biri ya da toplama kampında işkence gören biri, içinde bulunduğu bu korkunç çevresel durumu başına kendisi getirmemiştir. Ancak varoluşçu teorisyenlere göre, bu kişi bu çevrede yaşamını nasıl sürdürdüğünden hala kendisi sorumludur (Mackewn, 1997).  Örneğin Perls’in “Çöp İçeri Çöp Dışarı” isimli kitabında değindiği Frankl, toplama kampındaki arkadaşlarının, içinde yaşadıkları ve öldükleri acı verici koşulları değiştirememelerine rağmen, hayatlarına anlam verme konusunda nasıl da aktif olabildiklerini anlatmaktadır (Clarkson & Mackewn, 1993). Yani burada önemli olan nokta koşulların farkındalığı, kabulü ve sonrasında bu koşullar içinde nasıl var olunacağına karar verme konusunda sorumluluğun yine bireye ait olmasıdır. Burada sorumluluk alan birey, içinde bulunduğu durum ne olursa olsun, kendini koşulların kurbanı olarak değil, seçme şansı olan aktif bir birey olarak konumlandırır.

Örneğin, Gezi olaylarında kafasına gaz fişeği isabet eden Lobna Alami’nin öyküsü yukarıda verilen örneklere benzer ve Perls’in sorumluluk anlayışını destekler niteliktedir. 25 gün komada, aylarca yoğun bakımda kalan ve 3 beyin ameliyatı geçiren Lobna Alami Ayşe Arman’a verdiği röportajda yeni koşulları içinde varoluşunu aşağıdaki cümlelerle anlatıyor:

“Ben 35 yaşındayım, 5 yaşıma döndüm. Sadece o park yıkılmasın diye, oraya gittiğim için. Ben kötü bir şey yapmadım, ama bak halime. Şimdi her şeyi yeniden öğrenmem gerekiyor. Yapacağım. Ama artık her şeyi küçük yapabiliyorum. Küçük kadın oldum. Küçük hedeflerim var… Mesela örgü, solo-test ve boyama yapıyorum.”

Gazetecinin “kendinde eskiden olmayan ne fark ediyorsun” sorusuna Lobna’nın verdiği cevapsa şöyle: “Herşeyim değişti, ama bir şeyim aynı kaldı: Yaşama sevincim!” [http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/25193240.asp]

Bu örnekte de görüldüğü gibi başımıza gelecekleri belirleyemesek de, sonrasında mevcut koşullarımız içinde yaşamımıza nasıl devam edeceğimiz konusunda kararlar verir, seçimler yapar, kısacası sorumluluk alırız. Bunu da kendiliğinden yaparız. Ancak bu her zaman kolaylıkla gerçekleşmez. Kişinin kendi olması için öncelikle önündeki çevresel ve içsel engelleri fark etmesi ve aşması gerekir. Geştalt terapinin amaçlarından biri de kişinin kendi sorumluluğunu alma ve dolayısıyla büyüyüp gelişme noktalarında kendi kendini nasıl engellediğinin farkına varmasını sağlamaktır. Geştalt terapide “sorumluluk” kavramı sağlıklı kişinin özellikleri arasında sayılmakta ve Geştalt terapinin amaçları arasında kendine özel bir yer bulmaktadır.

KAYNAKLAR

Clarkson, P., Mackewn, J. (1993). “Fritz Perls”. Sage Publications.

Harman, R. L. (1974). Goals of Gestalt Therapy. Proffessional Psychology.

Mackewn, C. (1997). “Developing Gestalt Counselling”. Sage Publications.

[*http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/25193240.asp  “35’tim 5 yaşıma döndüm, artık Türkiye’yi istemiyorum” ] – Ayşe Arman – “Hürriyet”, 24 Kasım 2013. Erişim tarihi: 25 Şubat 2014.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

Ay ay

ve yeni yazılar e-postama da gelsin dersen tıkla!

Diğer 4.436 takipçiye katılın

%d blogcu bunu beğendi: